POECI POLSCY: Kazimierz Przerwa-Tetmajer

1

Kazimierz Przerwa-Tetmajer był poetą, powieściopisarzem i dramaturgiem, wybitnym twórcą Młodej Polski, został honorowym członkiem Polskiej Akademii Literatury.

Poeta urodził się 12 lutego 1865 roku w Ludźmierzu. Jego rodzicami byli Adolf Tetmajer i Julia z Grabowskich, a przyrodnim bratem Włodzimierz Tetmajer (malarz). Kazimierz uczęszczał do gimnazjum św. Anny w Krakowie, gdzie w 1883 roku przeniósł się z rodziną, później studiował na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W latach 1888-1893 współpracował z pismami: Tygodnik Ilustrowany, Kurier Warszawski, Czas. Wydał 8 serii Poezji, a jego wiersze odpowiadały dekadentom i bohemie młodopolskiej. W swej poezji Przerwa-Tetmajer odwoływał się do filozofii Nietzschego i Schopenhauera, oddawał nastroje pesymizmu, ucieczki od świata, niepokoju.

Poeta odbył wiele wycieczek w Tatry z bratem, Franciszkiem Henrykiem Nowickim (poeta, taternik), Karolem Potkańskim (historyk, profesor UJ, taternik, etnograf), Michałem Kirkorem (doktor medycyny, taternik), Klimkiem Bachledą (góral, zakopiańczyk, przewodnik, ratownik, członek TOPR), Tadeuszem Boyem-Żeleńskim (tłumacz literatury francuskiej, poeta, eseista, pisarz, z wykształcenia lekarz) i przewodnikami pierwszego odnotowanego wejścia na Furkot (szczyt w bocznej grani Tatr Wysokich).

Po roku 1896 u poety zaczęły się problemy ze zdrowiem i zaprzestał wspinania się na szczyty, ale w zamian za to wędrował po dolinach tatrzańskich i po Podhalu. W roku 1902 taternicy nadali nazwę Przełęcz Tetmajera przełęczy między Gerlachem a Zadnim Gerlachem, a Towarzystwo Tatrzańskie nadało Kazimierzowi honorowe członkostwo. Przerwa-Tetmajer podróżował do Włoch, Szwajcarii, Francji i Niemiec.

Po I wojnie światowej mieszkał w Krakowie i Zakopanem, wreszcie na stałe osiedlił się w Warszawie. Interesował się sporem polsko-czechosłowackim w latach 1918-1919 o granicę w Tatrach i Podtatrzu, brał udział w przygotowaniach do plebiscytu na Spiszu i Orawie, był autorem broszury O Spisz, Orawę i Podhale. W roku 1921 objął funkcję prezesa Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich, a w 1928 roku otrzymał nagrodę literacką miasta Warszawy. Sześć lat później Przerwa-Tetmajer został honorowym członkiem Polskiej Akademii Literatury. Uroczyście obchodzono 45-lecie i 50-lecie twórczości poety (lata 1931 i 1937).

Później stan zdrowia Kazimierza zaczął się znacznie pogarszać (utrata wzroku, nasilenie objawów choroby psychicznej). Otrzymał on dożywotnią rentę i mieszkał w hotelu Europejskim, z którego wyrzucono go na początku wojny. Trafił do szpitala, gdzie po kilku dniach zmarł, opuszczony i zapomniany. Po jego śmierci, która nastąpiła 18 stycznia 1940 roku, pochowany został – zgodnie z życzeniem – w grobie syna na Cmentarzu Powązkowskim. Obecnie spoczywa na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych.

Choć Kazimierz Przerwa-Tetmajer był zaręczony kilkakrotnie, nigdy się nie ożenił. Ze związku z nieznaną z nazwiska aktorką miał nieślubnego syna, który w wieku 33 lat popełnił samobójstwo.

Oto niektóre utwory Kazimierza Przerwy-Tetmajera:

SĄ TAKIE CHWILE

WESTALKA DO APOLLINA

BRZOZY

I JEDEN ATOM POWIETRZA ZNÓW DWOJE

MAGDALENA I CHRYSTUS

W KAPLICY SYKSTYŃSKIEJ

VIRGINI INTACTAE

NA MEJ DUSZY STRUNACH

Wiersze powyżej oraz każdy inny autorstwa Przerwy-Tetmajera są warte przeczytania. Autor ten należy do tych bardziej lubianych przeze mnie, więc w mojej biblioteczce nie mogło zabraknąć tomiku jego poezji.

 

 

Informacje o poecie pochodzą z:

1) Słownik pisarzy, T.  Chwalińska i K. Szafruga

2) www.wikipedia.pl

Discussion1 komentarz

  1. Pingback: Literatura w różnych epokach: MŁODA POLSKA – najciekawsze informacje

Leave A Reply