POECI POLSCY: Halina Poświatowska

2

Halina Poświatowska – polska poetka i pisarka, napisała m.in. przepiękną Opowieść dla przyjaciela - powieść autobiograficzną w formie pamiętnika. Tytułowym przyjacielem był Ireneusz Morawski.

Poetka przyszła na świat jako Helena Myga 9 maja 1935 roku w Częstochowie. Ksiądz udzielający Chrztu Św. uznał, że Halina nie jest dopuszczalnym przez kościół rzymskokatolicki imieniem. Poświatowska w roku 1961 dokonała formalnej zmiany imienia w dokumentach. Była córką Feliksa i Stanisławy i miała troje rodzeństwa: Elżbietę, Małgorzatę i Zbigniewa (Elżbieta zmarła w wieku trzech lat).

Halina pobierała naukę w gimnazjum Nauka i Praca, a później w żeńskim I Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego. Maturę zdała w Państwowym Liceum Korespondencyjnym.

W styczniu 1945 roku zaczęło się wyzwolenie rodzinnego miasta poetki. Jej rodzice zdecydowali wtedy, że schronią się w piwnicy budynku. W tym zimnym i wilgotnym pomieszczeniu spędzili kilka dni, a później Poświatowska zachorowała na anginę, na skutek której rozwinęła się wada serca (niedomykalność zastawki dwudzielnej i stenoza mitralna). Poetka nie mogła normalnie żyć, chodzić do szkoły i bawić się na podwórzu jak inne dzieci. Przez swoją chorobę sporą część życia spędziła w szpitalach i sanatoriach.

W jednym z sanatoriów (w Kudowie) jako osiemnastolatka poznała swojego przyszłego męża Adolfa Poświatowskiego (był on studentem reżyserii Łódzkiej Szkoły Filmowej, malarzem i również chorował na serce). Para pobrała się 30 kwietnia 1954 roku w Częstochowie, a później Adolf zamieszkał z Haliną w mieszkaniu jej rodziców. Szczęście młodego małżeństwa nie trwało długo. Poświatowski zmarł dwa lata po ślubie. Poetka została wdową w wieku 21 lat.

Zaczęły się coraz większe problemy ze zdrowiem i w końcu w roku 1958 Halina przeszła w Stanach Zjednoczonych skomplikowaną operację serca (pieniądze udało się zebrać z datków Polonii amerykańskiej). Chociaż po pobycie w szpitalu, Poświatowska miała wrócić do Polski, postanowiła złożyć wniosek o przyznanie jej stypendium na Smith College (prestiżowej szkole dla dziewcząt w Northampton) i uzyskała je. Naukę zakończyła w trzy lata (o rok szybciej niż trwał tamtejszy tok studiów). Później poetka otrzymała ofertę zapisania się na studia doktoranckie na Katedrze Filozofii Uniwersytetu Stanford z pełnym stypendium, ale stęskniona za rodziną postanowiła wrócić do Polski. Po powrocie do Ojczyzny zamieszkała w Krakowie w Domu Literatów i zdała na czwarty rok studiów filozoficznych na Uniwersytecie Jagiellońskim, a po otrzymaniu tytułu magistra zaczęła tam wykładać.

Poświatowska poza małżeństwem z Adolfem przeżyła kilka innych bliskich relacji z mężczyznami, jak np. z Ireneuszem Morawskim (studiował polonistykę, był niewidomy), którego poznała w Częstochowie w 1956 roku. W Opowieści dla przyjaciela napisała, że Morawski jest jej bardzo bliski, jak bicie serca, ale nie postrzegała go jako potencjalnego partnera. Kolejną bliską relacją był związek z młodszym o kilka lat Lubomirem Zającem (podczas pobytu w Domu Literatów). Zając zabierał Halinę na wycieczki w góry i imprezy, aktywnie spędzali czas, a poetka nie przyznawała mu się, że czuje się gorzej z obawy przed tym, że ją zostawi. Podczas jednej z kłótni Poświatowska połknęła kilka garści tabletek digitalisu, ale przed utratą przytomności zdążyła powiedzieć, żeby Lubomir zawiózł ją do szpitala. Kolejnym mężczyzną w życiu Poświatowskiej był Jerzy Kosiński, który jako pierwszy nie adorował jej tak, jak inni, trochę ją lekceważył.

W 1967 roku stan zdrowia Haliny Poświatowskiej znacznie się pogorszył i przeszła kolejną operację serca, tym razem w warszawskim Instytucie Gruźlicy. Osiem dni później, 11 października, poetka zmarła.

Grób Haliny i Adolfa Poświatowskich znajduje się na cmentarzu św. Rocha w Częstochowie. 40 lat po śmierci poetki odsłonięto jej pomnik w formie ławeczki (również w Częstochowie). W jej rodzinnym domu otwarto Dom Poezji – Muzeum Haliny Poświatowskiej (część Muzeum Częstochowskiego).

Zachęcam do lektury poezji Poświatowskiej. Polecam wiersze:

BĄDŹ PRZY MNIE BLISKO

W JADOWITYM BRZĘKU

W KWIATKACH CZEREMCHY

JESTEM JULIĄ

SZUKAM CIĘ W MIĘKKIM FUTRZE KOTA

ODKUPIONA

ROZCINAM POMARAŃCZĘ BÓLU

NIEWYCZERPANE SĄ KOPALNIE METAFOR

POPRZEZ BUDZENIE PTAKÓW

REMANENT

oraz Opowieści dla przyjaciela i pięknie napisanej przez Kalinę Błażejowską biografii poetki Uparte serce. Biografia Poświatowskiej.

 

 

Informacje o poetce pochodzą z:

1) Opowieść dla przyjaciela, H. Poświatowska

2) Uparte serce. Biografia Poświatowskiej, K. Błażejowska

3) Słownik pisarzy, T. Chwalińska i K. Szafruga

4) www.wikipedia.pl

Discussion2 komentarzy

  1. Pingback: Miłość w poezji

  2. Pingback: Motyle w poezji

Leave A Reply