Literatura w różnych epokach: ŚREDNIOWIECZE – najciekawsze informacje

0

Średniowieczem są lata przejściowe pomiędzy antykiem a odrodzeniem – od roku 476 (kiedy upadło cesarstwo zachodniorzymskie) do końca XV wieku, kiedy miały miejsce takie wydarzenia, jak upadek cesarstwa bizantyjskiego (w roku 1453) i odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (1492 rok).

Gatunki literackie powstałe w średniowieczu:

1) dramaty religijne (misteria, dramat liturgiczny, moralitet),

2) żywoty świętych.

Cechy i idee literatury średniowiecza:

1) anonimowość (autorzy, jakby uważali, że najważniejsza jest wartość dzieła, bardzo często nie ujawniali swoich nazwisk),

2) dwujęzyczność (obok siebie funkcjonowały języki narodowe i łacina – książki wydawano w obu językach),

3) teocentryzm (filozofia uznająca Boga za centrum wszystkiego),

4) uniwersalizm (wszystkie europejskie państwa uznawały jedną władzę kościelną i świecką).

Najważniejszymi motywami i tematami literatury średniowiecznej są:

1) historia państwa,

2) śmierć,

3) tematy społeczne i obyczajowe,

4) tematyka religijna.

Niektóre wielkie dzieła tej epoki w literaturze polskiej:

1) Biblia Królowej Zofii (tłumaczenie Biblii na język polski),

2) Bogurodzica (pierwszy hymn narodowy i rycerstwa polskiego, najstarsza polska pieśń religijna),

3) Kronika polska Galla Anonima (przywołuje dzieje Piastów),

4) O zachowaniu się przy stole (pierwszy polski savoir-vivre),

5) Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią.

Wielkie dzieła tej epoki w literaturze powszechnej:

1) Boska komedia,

2) Dzieje Tristana i Izoldy,

3) Opowieść o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu,

4) Pieśń o Rolandzie.

Polscy pisarze średniowiecza:

1) Jan Długosz (1415-1480) – kanonik, historyk krakowski, służył na dworze króla Kazimierza Jagiellończyka,

2) Gall Anonim (XI/XII w.) – pierwszy kronikarz historii Polski,

3) Wincenty Kadłubek (ok. 1160-1223) – kronikarz, dziejopis i kapelan nadworny Kazimierza II Sprawiedliwego, beatyfikowany w 1764 roku.

[Informacje powyżej zaczerpnięte z książki System mądrego szukania: Literatura., Aleksandra Rzążewska (Wydawnictwo Park Sp. z o.o.) z roku 2006]

 

Niektórzy zagraniczni pisarze średniowiecza:

1) Maksym z Saragossy (VI/VII w.) – łaciński pisarz chrześcijański,

2) Heloiza (ok. 1098-1164) – francuska zakonnica, opatka, jedna z najbardziej znanych i uczonych kobiet swoich czasów, była żoną filozofa Piotra Abelarda,

3) Dante Alighieri (1265-1321) – włoski poeta, polityk, filozof.

Źródło: Wikimedia Commons, autor: Sandro Botticelli

Źródło: Wikimedia Commons, autor: Sandro Botticelli

Fragment dzieła średniowiecza (Dzieje Tristana i Izoldy, Joseph Bédier):

     W komnacie swojej w Tyntagielu, Izold Jasnowłosa wzdycha z przyczyny Tristana, którego przyzywa. kocha go ciągle; nie ma innej myśli, innej nadziei, innej chęci. W nim całe jej pragnienie i oto, od dwóch lat, nie wie nic o nim. Gdzie jest? W jakim kraju? Żyjeli zgoła?

W komnacie swojej Izold Jasnowłosa siedzi i nuci smutną piosenkę miłości. Powiada, jako Gurona pochwycono i zabito dla miłości damy, którą miłował nad wszystko inne, i jak podstępnie hrabia dał do zjedzenia serce Gurona swej żonie, i jej okrutną boleść.

Królowa śpiewa z cicha, dostraja głos do dźwięku harfy. Ręce jej są piękne, piosnka wdzięczna, ton głęboki, głos słodki.

 

 

Leave A Reply